Mai Đức Tuyên và chai sữa không in hình con bò
Đi một vòng quầy sữa trong siêu thị, bạn sẽ thấy gần như hộp nào cũng có con bò và đồng cỏ. Anh Mai Đức Tuyên cố tình làm ngược lại. Bao bì DeliFres+ của anh không có con bò, không có đồng cỏ. Anh muốn sản phẩm nhìn như hàng chất lượng cao từ châu Âu, chứ không giống sản phẩm làm tại Việt Nam.
Lý do không phải mỹ thuật. Anh nhắm vào thị trường cao cấp: người thường xuyên đi du lịch nước ngoài và người nước ngoài đang sống ở Việt Nam.
Tôi chưa quen anh Tuyên, và bài này tôi viết từ những gì anh tự kể về mình. Tôi cũng không đánh giá sản phẩm của anh, vì sữa tốt đến đâu thì cần nhãn mác và kiểm nghiệm trả lời, không phải một bài chân dung. Bài này chỉ kể về người đã chọn làm ra nó.
Tên thương hiệu là một lời hứa nhỏ
DeliFres+ ghép từ ba chữ: Delicious, Fresh, và dấu cộng nghĩa là More. Anh dịch ra tiếng Việt thành tagline "Tươi Ngon, Bổ Dưỡng, An Toàn", và nói đó là phương châm sản xuất kinh doanh của mình, nằm ngay trong tên.
Sản phẩm gồm sữa tươi thanh trùng (ít đường và không đường, chai 300 ml, 900 ml, 1,8 lít), sữa chua thanh trùng và chè dừa dầm. Khách hàng anh nghĩ tới là các mẹ trẻ từ 16 đến 40 tuổi đang tìm sản phẩm dinh dưỡng cao cấp cho con.
18 năm làm thuê, rồi tự bỏ vốn
Anh học Kinh tế Ngoại thương, cuối năm 2002 vào Nestle Việt Nam làm Management Trainee, rồi đi qua Mead Johnson, Colgate-Palmolive, Perfetti Van Melle, ANOVA Milk. Hơn 18 năm làm thương mại trong ngành hàng tiêu dùng nhanh. Năm 2019, khi là Giám đốc Thương mại ở ANOVA, anh đang làm dự án sữa thanh trùng và sữa chua thì dự án không đi tiếp được. Anh chọn tự bỏ vốn làm. Anh nói rõ cái giá: đang làm thuê lương rất cao, giờ phải tự bươn chải phát triển công ty. DeliFres+ ra đời ngày 31/10/2019.
Bước ngoặt: tạm ngưng để làm lại từ đầu
Chưa kịp lớn thì Covid đến. Công ty phải tạm ngưng từ 14/5/2021 đến 26/12/2021. Anh kể về bước ngoặt đó bằng một câu rất thẳng:
“Bước ngoặt lớn xảy ra khi dịch Covid 19 bùng phát, anh phải tạm ngưng kinh doanh, xây dựng lại hệ thống phân phối từ đầu và tuyển dụng hầu hết nhân sự mới.”
Trước Covid, anh bán qua kênh tạp hóa với 25 nhân sự. Sau Covid, anh bỏ toàn bộ kênh tạp hóa, chuyển sang xây kênh siêu thị, cho nghỉ 20 người và tuyển mới 10 người. Quyết định bỏ hẳn một kênh đang chạy không dễ với bất kỳ ai làm kinh doanh. Anh nói thêm một câu về mình: anh không phải kiểu người dễ thay đổi hay dễ chấp nhận nghịch cảnh.
Cách làm: học người đi trước, nhưng không đi lối mòn
Anh mô tả cách làm của mình thế này:
“Anh không đi theo lối mòn mà người khác đã tạo, luôn học hỏi cái hay từ họ nhưng luôn tập trung tìm ra hướng đi mới và khác biệt.”
Chiếc bao bì không con bò là ví dụ rõ nhất. Còn ví dụ về kết quả, anh kể bằng chuyện Kingfood. Lúc anh tiếp cận, Kingfood mới bắt đầu kinh doanh với 10 siêu thị. Hiện họ đã phát triển gấp 25 lần, và DeliFres+ cung ứng cho tất cả siêu thị Kingfood Mart ở miền Nam. Đầu năm 2027, anh dự kiến vào các siêu thị Kingfood ở miền Bắc.
Một tuần của người làm chủ
Hôm nay anh điều hành 30 người, từ bạn sales, kho bãi, giao hàng đến kế toán và sản xuất. Sản phẩm đến tay khách qua 5 kênh: khoảng 1.000 điểm siêu thị, suất ăn ở 20 trường học, suất ăn công nghiệp ở 6 công ty, 10 nhà hàng và bán trực tiếp. Việc tốn nhiều thời gian nhất của anh là quản lý ngân sách và tài chính, khoảng 3 ngày mỗi tuần, vì anh tự trích số liệu từ hệ thống ERP rồi tự tổng hợp thành Excel.
Anh đang nhờ trợ lý AI nhận việc đó: tổng hợp doanh thu theo khách hàng, lãi lỗ, doanh số so với mục tiêu. Anh cũng muốn có một bộ não thứ 2 lưu kiến thức về sữa và ngành chăn nuôi bò sữa để hướng dẫn nhân viên.
Điều anh tự hào nhất
Anh tự hào đã làm ra những sản phẩm chất lượng rất cao, bao bì đẹp và sang như hàng nhập khẩu. Khách hàng, đối tác lẫn nhân viên đều nói anh là người làm việc có tâm. Với tôi, người làm nghề dinh dưỡng, chữ "có tâm" trong ngành thực phẩm không phải lời khen xã giao. Nó là chuyện người làm ra thứ gì đó cho mẹ và bé, sáng nào cũng phải tin vào thứ mình bán.
Tôi chúc anh Tuyên sớm có bản báo cáo tự động để lấy lại 3 ngày mỗi tuần, và để chuyến hàng đầu tiên ra Bắc vào năm 2027 đến nơi suôn sẻ, với đúng tinh thần anh đặt cho tên thương hiệu: tươi ngon, an toàn, và luôn có thêm một chút nữa.
